Interview met Jan Hoekstra, commercieel directeur GEO Holland:

‘Modulerende warmtepompen zijn veel efficiënter’

 Naast de bekende fabrikanten zijn er ook nog kleinere leveranciers die warmtepompen op de markt zetten. GEO Holland levert als een van de weinige bedrijven in Nederland ‘modulerende’ warmtepompen. “Het is onbegrijpelijk dat de meeste fabrikanten nog steeds vertrouwen op verouderde ‘aan/uit’-technologie”, aldus directeur Jan Hoekstra.  

GEO Holland

GEO Holland is in 2009 opgericht door Jan Hoekstra en Pieter van Veen. Hoekstra werkte daarvoor onder andere bij Nefit en Danfoss, waar hij als sales manager warmtepompen actief was. Nadat hij afscheid had genomen van Danfoss, hoorde hij dat Van Veen, die hij al langer kent, ook was gestopt bij zijn toenmalige werkgever. Ze besloten samen verder te gaan en hun expertise te bundelen: “Pieter is expert op het gebied van bronnen en ik heb verstand van warmtepompen. Dat is een perfecte combinatie”, aldus Hoekstra. GEO Holland heeft geen 70-220 vast personeel in dienst, het bedrijf heeft een netwerk aan zelfstandige installatiebedrijven die bij projecten worden ingeschakeld.

Nieuwe machine

GEO Holland heeft samen met MasterTherm een nieuwe warmtepomp ontwikkeld die momenteel wordt getest bij KIWA. Het gaat om een volledig modulerende combiwarmtepomp met een vermogen van 2,5 tot 8 kW, en 5 tot 12 kW. Naast een CV-, bron- en sanitairaansluiting heeft het apparaat ook een standaard ingebouwde solar-spiraal en regeling, waardoor het in combinatie met b.v. een heat pipes collector tegelijk als zonneboiler functioneert. Bovendien kan de warmtepomp tegen een geringe meerprijs worden voorzien van een internetaansluiting, waardoor de machine via internet kan worden uitgelezen. Hoekstra: “Via de PC en/of een app is de warmtepomp te beheren zodat er geen monteur naar het betreffende adres hoeft te rijden.

EPC

“Hoekstra gelooft niet dat de aanscherping van de EPC per se een aanjager voor de warmtepomp wordt, omdat de huidige regeling teveel ruimte laat voor creatieve oplossingen: “Als je de EPC van 0,6 net niet haalt, kun je bijvoorbeeld de leiding van de warmteopwekker naar de badkamer iets inkorten en wat dunner maken, of je plaatst aan de voorkant van het huis een iets kleiner raam om toch onder die normgrens te komen. De EPC is vind ik dus geen goed middel. In Denemarken is er wetgeving waarbij precies wordt aangegeven hoeveel energie je per kubieke meter SU0-223-CN mag verbruiken. Als je die hoeveelheid overschrijdt, betaal je extra belastinggeld. Dat lijkt me een betere manier om de energiezuinige inrichting van een woning af te dwingen.”.

GEO Holland levert met name warmtepompen van MasterTherm en IDM, twee merken die in Nederland nog niet heel bekend zijn. Vanwaar die keuze?

“Toen we tweeënhalf jaar geleden begonnen, leverden we warmtepompen van de bekende merken; Danfoss, ZEN, Stiebel Eltron, enzovoort. Wij leverden wat de klant vroeg. We kwamen echter tot de conclusie dat je eigen merken moet voeren als je jezelf wilt onderscheiden in de markt. We zijn naar vakbeurzen gegaan, hebben overal contacten gelegd en zijn op zoek gegaan naar merken waar we een goed gevoel over hadden. Belangrijk daarbij was dat we niet tevreden waren over de kwaliteit van wat er gemiddeld in Nederland wordt aangeboden.
Vrijwel alle warmtepompen op de Nederlandse markt zijn ‘aan/uit’-machines die met grote buffervaten worden geleverd, losse koelmodules, en veel ruimte in beslag nemen. Apparaten die voor het Scandinavische klimaat zijn ontwikkeld en die dus niet bij de Nederlandse situatie passen. Nederlandse nieuwbouwwoningen zijn goed geïsoleerd, en hebben vaak weinig opstelruimte voor een warmtepomp installatie. Daar moet je dus geen aan/uit-machines neerzetten. We zochten dus een fabrikant die modulerende warmtepompen bouwt en kwamen in contact met MasterTherm, een Tsjechisch bedrijf dat ver vooruitloopt op technisch gebied en dat machines maakt die verbluffend efficiënt zijn. MasterTherm werd dus ons eerste ‘eigen’ merk en GEO Holland is ook de eerste Nederlandse distributeur ervan. Daarna hebben we ook het Nederlandse distributeurschap voor IDM overgenomen, een Oostenrijks kwaliteitsmerk dat in het thuisland bijzonder hoog wordt aangeschreven. De MasterTherm-machines leveren een vermogen tot 40 kW, de IDM-machines een vermogen van 40 tot 500 kW, we hebben ons aanbod dus gesegmenteerd en bedienen nu een groot deel van de markt.”

Wat zijn de belangrijkste voordelen van een modulerende warmtepomp?

“Het is onbegrijpelijk dat de bekende fabrikanten nog steeds verouderde ‘aan/uit’-technologie leveren. Dat concept past niet bij wat de Nederlandse consument wil en hij sluit niet aan bij de Nederlandse situatie. Een ‘aan/uit’ warmtepomp zonder buffervat staat voortdurend te pendelen waardoor de componenten extra slijten, er er temperatuurschommelingen optreden. Uitgevoerd met een buffervat blijft het apparaat draaien om de buffer op temperatuur te houden, ook al is de gewenste kamertemperatuur allang bereikt. MastherTherm werkt met een thermostaatregeling die het apparaat gewoon uitschakelt als het gewenste comfortniveau is bereikt. Vervolgens blijft hij continu meten en bij warmtevraag start de warmtepomp op 30% van zijn vermogen, en bepaalt hij zijn vermogen op basis van de warmtebehoefte in de woning. Door een buffervat weg te laten, bespaar je de aanschaf- en installatiekosten en de opstelruimte. Daarnaast heeft een modulerende warmtepomp een beter jaarrendement dan een ‘aan/uit’-apparaat. Doordat een modulerende warmtepomp het grootste deel van het jaar in deellast draait, en dus minder energie gebruikt, hoeft de bron minder te leveren, zodat hij overcapaciteit heeft en de temperatuur ervan stijgt. En dat is precies de ideale situatie. Uit metingen blijkt dat onze insteek zijn vruchten afwerpt. Zo hebben we bij een project in Noord-Holland een modulerende warmtepomp van 6-17 kilowatt geplaatst die een COP-waarde van tussen de 5,5 en 6,0 haalt. Dat is uitzonderlijk hoog voor een apparaat in een gerenoveerde woning.”

Hoe komen jullie als relatieve nieuwkomer op de markt aan klanten?

“Een aantal installateurs werkte al eerder met IDM-machines, zij kopen die systemen nu in bij GEO Holland. Verder hebben Pieter en ik ook in onze vorige werkkring al een groot netwerk opgebouwd, en daaruit komen nu ook klanten naar ons toe. Verder maken we reclame in de markt, niet alleen via de media en e-mail, maar ook door op beurzen te staan en door contact met installateurs te onderhouden. We maken daarbij duidelijk dat we voor iedere situatie een oplossing hebben, ook als er niet geboord mag worden of als er slechte grond onder een project aanwezig is. We kunnen eigenlijk alle bronsystemen aanbieden: horizontaal, verticaal, traditionele lussen, verzin het maar. Gaandeweg bouwen we aan onze naamsbekendheid en profileren ons daarbij als importeur, ontwerper en leverancier voor installateurs. Tot nu toe mogen we tevreden zijn: In 2012 hebben  we meer dan 60 stuks MasterTherm warmtepompen geleverd.

Een belangrijk risico bij warmtepompprojecten is dat verschillende systeemonderdelen niet goed op elkaar zijn afgestemd. Hoe voorkomen jullie dat?

“We leveren niet alleen een warmtepomp, maar ook het bronsysteem, het ontwerp, we zorgen desgewenst ook voor de vloerverwarming en garanderen dat een klant de beste combinatie van al die onderdelen krijgt. Het is van groot belang dat een systeem ‘op maat’ wordt aangelegd; er wordt in Nederland veel te vaak voor oplossingen gekozen waarbij voor de goedkoopste pomp en bronofferte wordt gekozen, en een standaardontwerp wordt gehanteerd dat niet is aangepast aan de specifieke omstandigheden. Bij ieder project dat wij uitvoeren, wordt het systeem op maat gemaakt voor de betreffende situatie.  Om uit te leggen wat daar allemaal bij komt kijken, gebruikte ik vroeger altijd het Audi-teken, het logo met de vier ringen. Die ringen staan in warmtepomptaal voor de warmtepomp, de bron, het afgiftesysteem en de regeling; aspecten die alle vier perfect in orde moeten zijn. Als bij één van die onderdelen iets niet klopt, heeft de klant comfort met een torenhoge energierekening, of een lage rekening maar geen comfort. Inmiddels gebruik ik in plaats van het Audi-logo de vijf Olympische ringen als metafoor. Er is dus een ring bijgekomen, en die staat voor de bewoner en diens gedrag. Je kunt een prachtig systeem neerzetten, maar als de bewoner vervolgens te enthousiast aan de knoppen draait of veel meer tapwater gebruikt dat hij in eerste instantie aangaf, functioneert dat mooie systeem nog steeds niet naar behoren. Goede voorlichting is dus van groot belang.”

Niet iedere installateur is even enthousiast over de ‘nieuwe’ warmtepomptechnologie. Wat doe je als een klant een huisinstallateur in de arm heeft genomen die liever een gasketel inbouwt?

“Er zijn inderdaad huisinstallateurs die weinig ervaring met warmtepompen hebben en die de klant proberen te overtuigen toch maar een gasketel te laten plaatsen. Consumenten worden echter steeds mondiger en laten zich niet zo snel overhalen. Als een klant ons vertelt over zo’n situatie, maak ik een afspraak met de installateur. Ik neem foto’s en aansluitschema’s mee, ik leg uit dat energievoorzieningen in de toekomst steeds meer ‘all electric’ worden en dat installatiebedrijven er verstandig aan doen daar op in te spelen. Ik leg precies uit hoe onze warmtepomp werkt, en als zo’n installateur uiteindelijk aan de slag gaat met het plaatsen, zorg ik ervoor dat ik of een van onze monteurs erbij is, zodat we hem ter plaatse uitleg kunnen geven over belangrijke onderdelen. Ook bij de inbedrijfstelling van het systeem zijn we aanwezig. Als het systeem wordt opgestart, is het geweldig om te zien dat een installateur die eerst de boot wat afhield, begint te glimmen van trots. Negen van de tien keer houden we er een klant aan over, die terug blijft komen bij ons. Daar zijn we erg blij mee, we willen graag nog meer installateurs in ons netwerk hebben die met modulerende warmtepompen aan de slag willen.”

Welke maatregelen zou de overheid moeten nemen om de toepassing van duurzame warmte te bevorderen?

“Ten eerste moet er strenger toezicht komen op het boren van bronsystemen. Het gebeurt te vaak dat partijen zonder kennis van zaken gaten boren, met als gevolg dat er slecht presterende bronsystemen worden geleverd, waterlagen worden doorboord, etc. Het kaf moet van het koren worden gescheiden. Verder zou de overheid op alle duurzame producten, dus ook op warmtepompen en PV-panelen, het lage BTW-tarief moeten toepassen. Dat is een eenvoudige ingreep die weliswaar geld kost, maar die behalve duurzaamheid ook werkgelegenheid genereert. Nog een ander idee is dat mensen die hun huis via een warmtepomp verwarmen en koelen, een lager elektriciteitstarief betalen, zoals dat in sommige andere landen gebeurt. Ik geloof overigens niet zo in subsidiepotjes zoals we die in het verleden hebben gehad. Die zijn doorgaans snel leeg en het levert gerommel in de markt op doordat investeringen worden uitgesteld. Bij de laatste subsidieregeling werd in de bestaande bouw de aanschaf van een nieuwe warmtepomp bijna volledig vergoed. Het gevolg was dat mensen hun vijf jaar oude warmtepomp als tweedehands apparaat verkochten om vervolgens bijna gratis een nieuw systeem te kunnen krijgen. Zulke acties zorgen dus voor een verstoring van de markt. Wij hopen dat na de aanscherping van de EPC naar 0,4 de warmtepompen een standaard onderdeel worden in de nieuwbouwwoningen. ”